Tenniselleboog (Epicondylitis lateralis) uitgelegd


In de huisartsenpraktijk worden jaarlijks 5 tot 8 nieuwe gevallen gediagnosticeerd van epicondylitis lateralis. De prevalentie van epicondylitis lateralis bedraagt 7 per 1.000 patiënten per jaar. De meeste patiënten met epicondylitis lateralis bevinden zich in de leeftijdscategorie van 40 tot 50 jaar. Epicondylitis lateralis komt bij mannen en vrouwen in gelijke mate voor. De epicondylitis lateralis bevindt zich in het merendeel van de gevallen aan de dominante arm. (Assendelft, 2009) Epicondylitis lateralis wordt gedefinieerd als een aandoening van de origo van de pols- en vingerextensoren, die gepaard gaat met pijn op of om de laterale epicondyl.

De diagnose epicondylitis lateralis wordt gesteld bij pijn op of rond de epicondyl (eventueel met uitstraling naar de onderarm) die optreedt of toeneemt bij: (Assendelft, 2009)
- Bewegingen van de pols; en
- Strekken van de pols tegen weerstand in, bij gestrekte elleboog; en
- Druk op of rond de epicondyl
Afwezigheid van lokale drukpijn maakt epicondylitis onwaarschijnlijk.
Het natuurlijk beloop van deze aandoening is relatief gunstig. Met een afwachtend beleid herstelt circa 80% van de gevallen volledig binnen zes maanden. Dit feit neemt echter niet weg dat de epicondylitis lateralis zeer belemmerend en invaliderend kan zijn. Vanwege het relatief gunstige beloop van epicondylitis lateralis wordt meestal geadviseerd om de natuurlijke genezing af te wachten. De effectiviteit van bijvoorbeeld een spalk, brace of andere hulpmiddelen voor fixatie van de elleboog zijn niet aangetoond. (Struijs, 2002; Borkholder, 2004). Het beloop is minder gunstig bij patiënten waarbij de klachten langer dan zes weken bestaan. Als de patiënt langer elleboogklachten, ernstige pijn en eerdere episodes heeft doorgemaakt is de prognose voor herstel op lange termijn slechter. (Bot, 2005; Smidt, 2006)
Indien de klachten aanhouden worden verschillende conservatieve behandelingen aangevoerd bij epicondylitis lateralis. Deze behandelmogelijkheden bevatten fricties, excentrisch trainen van de extensoren van de pols en vingers, spierversterkende oefeningen, massage, manipulaties van de pols, elektrotherapie en injecties met corticosteroïden. (Struijs, 2003)

Er zijn in de afgelopen jaren meerdere onderzoeken gedaan naar de mogelijke fysiotherapeutische behandeling van epicondylitis lateralis. Uit onderzoek van Dimitrios blijkt een oefenprogramma een effectieve aanpak bij de behandeling van epicondylitis lateralis. Een oefenprogramma leidt tot verbetering van de klachten, maar er wordt nog onderzoek verricht naar het meest optimale programma. De beste resultaten in de behandeling van epicondylitis lateralis worden bereikt door een oefenprogramma te combineren met andere technieken. (Dimitrios, 2016)

Cullinane heeft onderzoek gedaan naar de toegevoegde waarde van excentrische oefeningen bij de behandeling van epicondylitis lateralis. Uit dit onderzoek bleek dat een oefenprogramma inclusief excentrische oefeningen tot meer vermindering van pijn en verbetering van functie en grijpkracht leidt dan een oefenprogramma zonder excentrische oefeningen. Het geïsoleerd uitvoeren van excentrische oefeningen als behandeling voor epicondylitis lateralis levert geen significante verbetering op van de pijnklachten. (Cullinane, 2014)
Daarnaast heeft Peterson onderzoek gedaan naar het verschil in effectiviteit tussen concentrische en excentrische oefeningen in de behandeling van chronische epicondylitis lateralis. Dit onderzoek wees uit dat de groep met excentrische oefeningen een snellere verbetering van de pijnklachten en een grotere verbetering van spierkracht ervaarde dan de groep met concentrische oefeningen. (Peterson, 2014)

Hedendaags wordt er ook vaak gekozen voor een behandeling met shockwavetherapie. Studies van Pettrone en Rompe tonen aan dat pijn en functie positief beïnvloed worden door middel van shockwavetherapie. Echter tonen ze ook aan dat de grijpkracht niet wordt beïnvloed. (Pettrone, 2005; Rompe, 2004).

Absolute rust van de arm is niet noodzakelijk. In hoeverre de arm gebruikt kan worden, hangt af van de mate van hinder bij belasting. Bewegen met pijn vertraagt de genezing niet. Als de pijn toeneemt of niet meer te verdragen is, wordt vermindering van activiteiten aanbevolen. Een algemeen advies bij epicondylitis is om voorwerpen met gebogen elleboog te dragen.

Oefeningen tenniselleboog

Het is te adviseren om excentrisch te oefenen en rekoefeningen uit te voeren voor de onderarmstrekkers.
Excentrisch oefenen
- Leg de aangedane arm op tafel met de hand over de rand. De handpalm wijst naar beneden.
- Til met de niet aangedane arm de pols omhoog.
- Laat de pols los met de niet-aangedane arm.
- Laat vervolgens rustig de pols zakken tot de begin positie.
- Maak 3 series van 15 herhalingen, gebruik eventueel een gewicht van 1 kilo.

Rekoefening
- De elleboog gestrekt met de arm voor het lichaam.
- Draai de handpalm naar binnen en buig de pols.
- Pak met de andere hand de te rekken “handrug” vast en trek deze vervolgens aan tot een rekgevoel wordt waargenomen in de onderarmspieren.

Referentie

Assendelft WJJ, Smidt N, Verdaasdonk AL, Dingjan R, Kolnaar BGM. Huisarts Wet 2009;(3):140-6. Internetsite. Beschikbaar via: https://www.nhg.org/standaarden/samenvatting/epicondylitis
Borkholder CD, Hill VA, Fess EE. The efficacy of splinting for lateral epicondylitis: a systematic review. Journal of Hand Therapy 2004; 17:181-99.
Bot SD, Waal van der JM, Terwee CB, Windt van der DA, Bouter LM, Dekker J. Course and prognosis of elbow complaints: a cohort study in general practice. Annals of the Rheumatic Diseases 2005; 64:1331-6.
Cullinane FL, Boocock MG, Trevelyan FC. "Is eccentric exercise an effective treatment for lateral epicondylitis? A systematic review." Clinical rehabilitation 2014: 3-19.
Dimitrios S. "Lateral elbow tendinopathy: Evidence of physiotherapy management." World Journal of Orthopedics 2016: 463.
Peterson, M. "A randomized controlled trial of eccentric vs. concentric graded exercise in chronic tennis elbow (lateral elbow tendinopathy)." Clinical rehabilitation 2014; 862-872.
Smidt N, Lewis M, Van der Windt DA, Hay
EM, Bouter LM, Croft P. Lateral epicondylitis in general practice: course and prognostic indicators of outcome. Journal of Rheumatology 2006; 33:2053-9.
Struijs PA, Smidt N, Arola H, Dijk CN, Buchbinder R, Assendelft WJ. Orthotic devices for the treatment of tennis elbow. Cochrane Database Systematic Review 2002.
Struijs PA, Kerkhoffs GM, Assendelft WJ, Dijk van CN. Conservative treatment of lateral epicondylitis: brace versus physical therapy or a combination of both-a randomized clinical trial. American Journal of Sports Medicine 2004; 32(2):462-9.
Struijs PA, Damen P, Bakker EWP, Blankevoort L, Assendelft WJJ, Dijk van CN. Manipulation of the wrist for management of lateral epicondylitis: a randomized pilot study. Physical Therapy 2003; 83: 608-616.

Overige lichamelijke klachten

Staat uw klacht hierboven niet beschreven? We hebben meer informatie over verschillende pijnklachten. Hieronder vindt u een overzicht van de overige informatie over pijnklachten.:

Hoofdpijn klachten
Nekklachten
Lage rugpijn klachten
Liesklachten
Knieklachten
Scheenbeenklachten
Hielspoor klachten