Hoofdpijn klachten


Hoofdpijn klachten worden op deze pagina toegelicht wat Fysio PFP door fysio- dan wel manueeltherapeut voor u kan betekenen. Ook kunt u hier terugvinden wat u zelf kunt doen om uw hoofdpijn te verminderen en in de toekomst kunt voorkomen.

Wat is hoofdpijn?

Hoofdpijn klachten zijn wereldwijd een groot probleem. Veel mensen hebben weleens hoofdpijn, maar sommigen ervaren regelmatig hoofdpijn of soms elke dag. Wanneer de hoofdpijn in regelmaat terugkeert heeft dit veel invloed op het dagelijkse leven. Werkzaamheden kunnen hierdoor minder effectief worden uitgevoerd. Hoofdpijn kan leiden tot absentie of zelfs langdurig ziekteverzuim. Iedereen ervaart deze hoofdpijn anders. Belangrijk om te weten bij hoofdpijn is de aard van de pijn. Met wat voor soort pijn in het hoofd heb je te maken? Is deze pijn zeurend, drukkend, stekend of bonkend? Iedereen beschrijft deze vorm van pijn anders. Daarbij is het noodzaak om de locatie van de pijn te achterhalen.

Waar zit de pijn rondom uw hoofd?
Dit kan op het achterhoofd zijn of juist aan beide kanten van uw slaap. De een spreekt over eenzijdige pijn en de ander over een afklemmende bandage aan het hoofd. Sommigen spreken van aura’s en/of kunnen niet goed tegen licht en/of geluid. Ook andere signalen zoals misselijkheid, wat eventueel kan leiden tot overgeven, is een noodzakelijk gegeven voor een hoofdpijnanamnese.



Wanneer hoofdpijn zich manifesteert is ook de tijd van belang. Hoelang hebben mensen nu hoofdpijn? De één ervaart meerdere dagen klachten aan het hoofd en de ander heeft een aantal uren hoofdpijn. Daarnaast moet de intensiteit van de pijn duidelijk zijn. Sommigen ervaren hoofdpijn als matig intens terwijl anderen dit als zeer ernstig ervaren. De samenhang van het dagelijks leven, (werk)stress en of verminderde houding en/of bewegen kan hoofdpijn veroorzaken. De exacte oorzaak is lastig te achterhalen. De afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar hoofdpijn en het blijkt dat deze pijn ook kan ontstaan uit problemen met de kaak, wervels, spieren en/of zenuwen in de nek. Het blijkt dat een hoofdpijnaanval start met irritatie, pijn en/of verkrampingen op deze locaties. De combinatie van persoonlijke en omgevingsfactoren spelen hierbij een belangrijke rol. Deze signalen en symptomen zijn belangrijk om hoofdpijn goed te kunnen te classificeren.


Waardoor de vormen van hoofdpijn zoals migraine en spanningshoofdpijn ontstaan is nog niet volledig opgehelderd. Wel is er veel onderzoek gedaan ten aanzien van migraine waardoor er nieuwe behandelkeuzes zijn ontstaan. Ook ten aanzien van spierspanningshoofdpijn zijn er vorderingen maar blijven er veel wetenschappelijke onduidelijkheden bestaan over de exacte ontstaanswijze van hoofdpijn.

Spanningshoofdpijn en hoofdpijn klachten door spierspanning

Spierspanningshoofdpijn ook wel tension type headache genoemd is de meest voorkomende soort van hoofdpijn wereldwijd. Gemiddeld hebben 9 op de 1000 volwassenen in Nederland last van spierspanningshoofdpijn. Vrouwen hebben ten opzichte van mannen vaker spierspanningsklachten die leiden tot hoofdpijn. De maatschappelijke gevolgen van spierspanningshoofdpijn zijn groot. Hoofdpijn verminderd de arbeidsprestaties, het dagelijks functioneren en verhoogt het ziekteverzuim. Het ziekteverzuim in Nederland door hoofdpijn is hoog. Het percentage ziekteverzuim door hoofdpijn in Nederland bedraagt 20%.


Spierspanningshoofdpijn heeft vier duidelijke kenmerken: pijn aan beide kanten van het hoofd, zeurend of drukken van aard, milde of matige intensiteit en de hoofdpijn wordt niet erger door activiteit.

Triggerpoints en hoofdpijn


Het is aangetoond dat actieve triggerpoints vaker voorkomen bij de patiëntenpopulatie met mechanische nekpijn in vergelijking tot gezonde personen. Verder is het aangetoond dat myofasciale triggerpoints aanwezig zijn bij patiënten met zowel migraine als met spierspanningshoofdpijn. Wel moet erbij worden opgemerkt dat de exacte ontstaanswijze van zowel migraine en spanningshoofdpijn wetenschappelijk beter verklaard moeten worden. Ook is er enig bewijs uit recente literatuur dat spierspanningshoofdpijn een belangrijke risicofactor is, die de kans op aanwezigheid van myofasciale triggerpoints verhoogd in de trapezius musculatuur bij patiënten met nekpijn. Daarnaast kunnen triggerpoints behandeld worden met zowel manuele technieken als dry needling in combinatie met manipulaties van de nek. Er is wetenschappelijk bewijs dat zowel het behandelen van triggerpoints met manuele technieken zoals manipulaties of triggerpointbehandelingen effectief zijn voor het verminderen van spierspanningshoofdpijn.


Wist u dat?
  • Mensen die hoofdpijn ervaren regelmatig last hebben van terugkerende klachten
  • Ongeveer 15% van de Nederlanders last heeft van migraine en 60% van spierspanningshoofdpijn
  • Manuele therapie effect heeft op het verminderen van hoofdpijn
  • Verschillende soorten hoofdpijn tegelijkertijd kunnen optreden
  • U bij Fysio PFP gerichte oefenprogramma's mee krijgt via een app om de hoofdpijn effectief aan te pakken


Wat kunt u zelf doen aan uw hoofdpijn?
  • Blijf in beweging
  • Zorg voor activiteiten, zowel thuis als op sociaal gebied
  • Zorg voor een goede (werk)houding
  • Zorg dat uw bureau ten opzichte van de computer goed is afgesteld
  • Denk positief. Te veel stress beïnvloedt negatief uw hoofdpijn
  • Leef gezond: drink en eet gezond en slaap daarbij voldoende
  • Consult aanvragen bij Fysio PFP voor advies en behandeling
  • Thuis blijven oefenen


Hoofdpijn vanuit de nek

Cervicogene hoofdpijn is pijn die vanuit de nek richting het hoofd geprojecteerd en ervaren wordt. Deze hoofdpijn bevindt zich voornamelijk aan een zijde van het hoofd. Zowel cervicogene hoofdpijn als spanningshoofdpijn komen beide vanuit de nek. Beide vormen van hoofdpijn worden veroorzaakt vanuit structuren uit de nek en hebben dus duidelijke kenmerken die met elkaar overeenkomen. Bij cervicogene hoofdpijn wordt er meestal gesproken van een zeurende pijn op het achterhoofd, de zijkant van het hoofd en richting de slaap. Deze vorm van hoofdpijn ontstaat vaak door een trauma of overbelasting. Bij een trauma moet u denken aan een ongeluk waarbij uw hoofd een klap of val heeft opvangen. Daarnaast is overbelasting of het langdurig aannemen van een verkeerde houding ook een oorzaak.



Hoe ontstaat cervicogene hoofdpijn?

De bovenste drie nekwervels zijn de belangrijkste oorsprong van hoofdpijn. Het is wetenschappelijk aangetoond dat alle drie de nekwervels pijn richting het hoofd kunnen veroorzaken. Tussen de wervels bevinden zich segmenten welke een relatie hebben met zenuwen richting het hoofd. Het is onderzocht dat wanneer er zich een functiebeperking in de bovenste drie wervels bevindt, dit hoofdpijn kan veroorzaken. Langdurige statische belasting bij werkzaamheden of studeren kan ook een oorzaak zijn voor een functiebeperking van de nek. Mensen die van zichzelf meer mobiel zijn, hebben moeite om statische belasting te corrigeren en zullen sneller en vaker hoofdpijn ervaren. Bij cervicogene hoofdpijn nemen de klachten toe tijdens het bewegen van het hoofd. Hierbij moet u denken aan het draaien van uw hoofd en het omhoog kijken.



De diagnose van cervicogene hoofdpijn

Er zijn meerdere testen bekend voor het diagnosticeren van cervicogene hoofdpijn. Wetenschappelijk onderzoek heeft echter aangetoond dat deze testen niet erg betrouwbaar zijn. Zelfs na een röntgenopname is het niet volledig duidelijk waar de hoofdpijn exact vandaan komt.



Wat is bewezen effectief voor het behandelen van cervicogene hoofdpijn?

Manuele therapie en onze gespecialiseerde fysiotherapie in combinatie met pijnstilling kan helpen om cervicogene hoofdpijn te verminderen. Met manuele therapie worden de bovenste nekwervels gemanipuleerd om de functiebeperkingen op te heffen. Daarnaast worden de nekwervels gemobiliseerd om de volledige functie van de nek te herstellen. De spierspanning en/of triggerpoints worden met fysiotherapeutische technieken zoals triggerpointtechnieken, massage, rekken en/of dry needling verminderd. Daarnaast wordt vaak met oefentherapie gestart om de kracht en het uithoudingsvermogen te verbeteren van zowel nek- als rugspieren.



Migraine

Migraine is een veelvoorkomende neurovasculaire aandoening waarbij hoofdpijn zich manifesteert aan een zijde van het hoofd. De duur van migraine is vaak 4 tot 72 uur. De intensiteit van de hoofdpijn is heftig en wordt als pulserend ervaren. Bij fysieke activiteiten en/of inspanning verergert de hoofdpijn. Dit was bij spierspanningshoofdpijn niet het geval; echter kunnen patiënten met spanningshoofdpijn ook tegelijk migraine hebben en andersom.
Migraine gaat vaak gepaard met misselijkheid wat zelfs kan leiden tot overgeven. Zowel de misselijkheid als het niet goed tegen licht en/of geluid kunnen zijn duidelijke signalen van migraine. Daarnaast kan migraine gepaard gaan met een vooraf aangekondigd aurasymptoom. Bij 15 tot 25% va de mensen met migraine wordt een aanval voorafgegaan door een aura. Dit zijn visuele gewaarwordingen in het gezichtsveld. Wanneer deze verschijnselen herkend worden kan er onderscheid gemaakt worden tussen spanningshoofdpijn, cervicogene hoofdpijn en/of migraine. Bij vrouwen zijn de hoofdpijnaanvallen vaak gerelateerd aan hun menstruele cyclus. Migraine is een type hoofdpijn dat gekenmerkt wordt door een heftig aanvalsgewijze pijn richting het hoofd waardoor dagelijkse activiteiten niet uitvoerbaar zijn. Dit leidt tot een hoog ziekteverzuim.


Hoe vaak komt migraine voor?

De prevalentie van migraine in de algemene bevolking bedraagt ongeveer 15%. De prevalentie van migraine daalt met het stijgen van de leeftijd. Dit komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen.


Wat is bewezen effectief voor het verminderen van migraine?

Er zijn recente systematische onderzoeken die positieve effecten hebben gevonden wat betreft het verminderen van migraine. Alleen moet er een kritische noot gesteld worden bij deze artikelen. De artikelen zijn meer dan 20 jaar oud en geven deze onderzoeken alleen korte termijn resultaten. Daarnaast was er een lange termijn onderzoek van 12 maanden dat geen significante verschillen liet zien tussen de frequentie van dagen met hoofdpijn na manipulatie of sham(nep) manipulatie.
De onderzoeken voor het behandelen van migraine met manuele therapie en fysiotherapie zijn twijfelachtig. Daarentegen beschrijft een recent artikel dat er triggerpoints zijn gevonden bij patiënten met migraine en dat zowel triggerpoint therapie en/of dry needling toegepast kunnen worden voor het behandelen van migraine. Dit in combinatie met manuele therapie waarin manipulaties en mobilisaties worden toegepast. Het is onderzocht dat manipulaties en mobilisaties de lokale spierhypertonie en triggerpoints verminderen. Dit zorgt voor een afname van perifere sensitisatie. Dit leidt tot een afname van nocisensorische afferentie op de nucleus caudalus nervus trigeminus. Er ontstaat een afname van convergentie en centrale sensitisatie. Vervolgens kan dit een verminderde prikkeling van de supraspinale structuren en hersenen veroorzaken. Dit kan dan resulteren in een vermindering van hoofdpijnintensiteit en frequentie. De combinatie van zowel manuele- en oefentherapie is bewezen het meest effectief voor het verminderen van hoofdpijn. De combinatie met het verminderen van triggerpoints met manuele triggerpoint technieken of dry needling zou dan uiteindelijk tot vermindering van hoofdpijn kunnen leiden.



Clusterhoofdpijn

Clusterhoofdpijn is een zeer ernstige vorm van aanvalsgewijze hoofdpijn. Deze aanvallen komen meestal voor in één of meerdere episoden. Doordat deze hoofdpijn aanvallen in episoden plaats vinden wordt het clusterhoofdpijn genoemd. Deze aanvallen duren ongeveer 15 minuten tot maximaal drie uur en treden een aantal keren per dag op. De pijn wordt herkend aan een heftige eenzijdige stekende borende pijn rond het oog en/of slaap. Sommige sensatie van hoofdpijn worden waargenomen in de neus of bovenkaak. Andere verschijnselen die kunnen optreden zijn een rood doorlopen en/of opgezwollen oog. Dit gebeurt aan dezelfde kant als de pijn. Daarnaast kan de hoofdpijn gepaard gaan met een verstopte- of loopneus. Vervolgens zijn patiënten met clusterhoofdpijn rusteloos en hebben bewegingsdrang om de hoofdpijnklachten te maskeren.



Hoe vaak komt clusterhoofdpijn voor?

Clusterhoofdpijn is relatief zeldzaam. In Nederland hebben ongeveer 17.000 patiënten last van clusterhoofdpijn. (0,1%) Het blijkt dat deze aanvalsgewijze vorm van hoofdpijn vaker voor komt bij mannen dan bij vrouwen.



De diagnose bij clusterhoofdpijn

Doordat clusterhoofdpijn relatief weinig voorkomt wordt dit vaak als een migraine gezien. Het kan hierdoor soms jaren duren voordat het wordt herkend als een clusterhoofdpijn en de juiste diagnose is gesteld. Het verkeerd diagnosticeren van clusterhoofdpijn kan leiden tot een niet werkzame behandeling van migraine of andere vormen van hoofdpijn klachten. Het is dus van belang dat dit herkend wordt om de aanvallen adequaat te bestrijden zodat de hoofdpijnaanvallen kunnen verminderen.



Wetenschappelijk bewijs van manuele therapie bij clusterhoofdpijn

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat manuele therapie en of andere vormen van paramedische therapie werken bij clusterhoofdpijn. Behandelingen zijn voornamelijk gericht op het verminderen of het maskeren van de hoofdpijn op korte termijn. Wanneer u denkt last te hebben van clusterhoofdpijn kunt u gerust een afspraak maken voor een screening, intake en onderzoek. Dan kunnen wij de juiste diagnose stellen waardoor u een effectieve behandeling kunt ontvangen van de juiste specialist.



Wat kunnen wij voor u betekenen met hoofdpijn?

Wist u dat wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat mensen die zich snel melden bij de gespecialiseerde fysiotherapeut of manueeltherapeut, vaak de hoofdpijnklachten verminderen in duur en intensiteit. Heeft u klachten aan uw nek of hoger in de rug, neem dan contact op met onze gespecialiseerde fysiotherapeut of manueeltherapeut. (NVMT).

Referenties

1. Castien RF, Windt, van der DA, Grooten A, Dekker J. Effectiveness of manual therapy for chronic tension- type headache: A pragmatic, randomised, clinical trial. Cephalalgia (2011): 133-143
2. Chaibi A, Russell MB. Manual therapies for primary chronic headaches: a systematic review of randomized controlled trials. The journal of headache and pain (2014): 15-67.
3. Demirturk F., Akarcali I., Akbayrak T., Citak I., Inan L. Results of two different manual therapy techniques in chronic tension-type headache. The pain clinic (2002): 121-128. 4. Do TP, Heldarskard GF, Kolding LT, Hvedstrup J, Schytz HW. Myofascial trigger points in migraine and tension-type headache. The journal of headache and pain (2018): 19-84
5. Espí- López GV, Gómez- Conesa A, Gómez AA, Martínez BJ, Pascual-Vaca AO, Blanco CR. Treatment of tension-type headache with articulatory and suboccipital soft tissue therapy: A double- blind, randomized, placebo- controlled clinical trial. Journal of bodywork and movement therapies (2014): 576-585.
6. Espi-lopez GV, Zurriaga R, Monzani L, Falla D. The effect of manipulation plus massage therapy versus massage therapy alone in people with tension-type headache: A randomized, controlled, clinical trial. European journal of physical and rehabilitation medicine (2016): 606-617.
7. Herekar AA, Ahmad A, Uqaili UL, Ahmed B, Effendi J, Alvi SZ, Shahab MA, Javed U, Herekar AD, Khanani R, Steiner TJ. Primary headache disorders in the adult general population of Pakistan - a cross sectional nationwide prevalence survey. The journal ofheadache and pain (2017): 18-28.
8. Kamali F, Mohamadi M, Fakheri L, Mohammadnejad F. Dry needling versus friction massage to treat tension type headache: A randomized clinical trial. Journal of bodywork and movement therapies (2019): 89-93.
9. Olesen J, Bendtsen L, Dodick D, Ducros A, Evers S, First M, Goadsby PJ, Hershey A, Katsaraya Z, Levin M, Pascual J, Russell MB, Schwedt T, Steiner TJ, Tassorelli C, Terwindt GM, Vincent M, Wang SJ. The international classification of headache disorders, 3 rd edition (beta version). Cephalalgia (2013): 629–808
10. Posadszki P, Ernst E. Spinal manipulations for the treatment of migraine: a systematic review of randomized clinical trials. Cephalalgia (2011): 964-70
11. Varatharajan S, Ferguson B, Chrobak K, Shergill Y, Côté P, Wong JJ, Yu H, Shearer HM, Southerst D, Sutton D, Randhawa K, Jacobs C, Abdulla S, Woitzik E, Marchand AA, Velde van der G, Carroll LJ, Nordin M, Ammendolia C, Mior S, Ameis A, Stupar M, Taylor-Vaisey A. Are non-invasive interventions effective for the management of headaches associated with neck pain? An update of the Bone and Joint Decade Task Force on Neck Pain and Its Associated Disorders by the Ontario Protocol for Traffic Injury Management (OPTIMa) Collaboration. European spine journal (2016): 1971-1999
12. Centraal Bureau voor de Statistiek. (2016). Link CBS
13. Hoofdpijnnet (2018). Link hoofdpijnnet.